Şişecam Grubu, Mersin Tarsus Karadiken bölgesinde ki düzenli depolama tesisi için kapasite artışına gitmek istiyor! Ormanın ortasındaki tesisin mevcut 2 milyon 909 bin 323 metreküplük kapasitesi 10 milyon 289 bin 323 metreküpe çıkarılmak isteniyor.
Hediye Eroğlu
Mersin’de özellikle çevre tahribatı yaratan uygulamaları nedeniyle yıllardın tepki çeken Şişecam Grubu’nun son hamlesi dikkat çekti!
Şişecam, geçen yıl ilkokul yapımı için bağışta bulunduğu Tarsus Karadiken bölgesinde ki düzenli depolama tesisi için kapasite artışına gitmek istiyor!
Proje ile ilgili ÇED başvuru dosyası halkın görüşüne açılırken, halkı bilgilendirme, görüş ve önerilerini almak amacıyla 10 Haziran 2026 tarihinde Halkın Katılım Toplantısı düzenlenecek.
TESİSTE SODA’NIN ATIKLARI VE HAMMADDESİ DEPOLANACAK
Proje ÇED başvuru dosyasına göre; Mersin İli, Tarsus İlçesi, Karadiken Mah., S:72434 Ruhsat numaralı sahada Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş. tarafından “Karadiken Düzenli Depolama Tesisi Kapasite Artışı” planlanmakta.
Projenin teknik olmayan özetine, “1935 yılında Atatürk’ün direktifleriyle, İş Bankası tarafından temeli atılan Şişecam Topluluğu, bugün faaliyet gösterdiği düz cam, cam ev eşyası, cam ambalaj ve kimyasallar alanlarında bir dünya devi haline gelmiştir. Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş., Türkiye’nin tek sentetik soda ve krom kimyasalları üreticisidir” ifadeleriyle başlayan Şişecam Grubu, kapabite artışına gidilen tesiste; bünyesindeki Mersin Soda Fabrikası’nın mevcut üretim faaliyetleri sonucu oluşan soda üretimi arıtma çamuru ve buhar ihtiyacının karşılandığı akışkan yataklı buhar kazanında oluşan kül atığının depolanacağını aktardı.
Maden sahasında üretilen kalkerin, kırma eleme tesisinde işlendikten sonra hammadde olarak kullanılmak üzere Mersin Soda Fabrikası’na gönderildiğinin bilgisini verildiği proje dosyasında, aynı araçlarla söz konusu atıkların maden sahasına düzenli depolama için getirildiğini belirtildi.
TESİS KAPASİTESİ KAT KAT ARATACAK
İl Çevre ve Orman Müdürlüğü’nün 7902 ruhsat numaralı 329,35 hektarlık sahanın tamamı için ÇED Yönetmeliği’nin ÇED Yönetmeliği kapsam dışı kararı bulunduğuna dikkat çekilen proje özetinde, “Kalker Ocağı ve Kırma Eleme Tesisi faaliyeti kapsamında 329,35 ha ruhsat alanının tamamına ocak ve tesis kapasitesi yıllık 4 milyon ton olup, ÇED Olumlu Belgesi bulunmaktadır.
Sahada mevcut durumda 1 adeti yedek olarak kullanılan 3 adet kırma eleme tesisi bulunmaktadır. Bu kapsamda aynı anda 2 adet kırma eleme tesisi çalışmaktadır. Proje kapsamında maden üretimine yönelik herhangi bir değişiklik yapılması planlanmamaktadır.
Düzenli depolama faaliyeti kapsamında mevcut durumda 9,91 ha Lot-1 alanı için 10.01.2013 tarih ve 2820 sayılı ÇED Olumlu Belgesi ve 16,10 ha Lot-2 alanı için 12.08.2016 tarih ve 4268 sayılı ÇED Olumlu Belgesi bulunmaktadır.
Lot-2 depolama faaliyeti için alınan ÇED Olumlu Belgesi kapsamında sunulan ÇED Raporunda depolama hacmi 2 milyon 909 bin 323 metreküp ve depolama kapasitesi günlük 2 bin 500 tondur. Soda üretimi arıtma çamuru ile buhar ihtiyacının karşılandığı akışkan yataklı buhar kazanında kaynaklanan kül atıklarının birlikte depolanmasında sakınca olmadığı ile ilgili 05.06.2018 tarih ve E.100027 sayılı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü’nün yazısı bulunmaktadır.
Maden işletmesi ve depolama faaliyetleri için alınan ÇED kararları Soda Sanayii A.Ş. tarafından alınmıştır. Şişecam Topluluğunun tüm faaliyet alanlarını tek şirket çatısı altında toplama kararı vererek iştiraki olan tüm şirketleri Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş. unvanı ile devralmıştır. Devir ile ilgili Mülga Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün 08.02.2021 tarih ve 233279 sayılı yazısı bulunmaktadır.
Mevcut ÇED kararında soda üretimi arıtma çamuru yoğunluğu 1,36 ton/metreküp alınmıştır. Mersin Üniversitesi Teknik Raporunda Lot-2 sahasından değişik katmanlardan farklı numuneler alınarak yapılan laboratuvar çalışması sonucu atıkların sıkıştırma işlemleri ve konsolidasyon ile yoğunluğunun 1,71 ton/metreküpe çıktığı belirlenmiştir.
“KAPASİTE ARTIŞI SONRASI DÜZENLİ DEPOLAMA İÇİN ÇED ALANI 58,69 HEKTAR OLACAK”
Atık yoğunluğunun artmasından dolayı depolanacak atık hacminde değişiklik yapılmadan depolama sahasına alınacak atık miktarında artış yapılması hususunun ÇED Yönetmeliği kapsamında değerlendirmesi ile ilgili Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü’nün 06.11.2024 tarih ve 10526572 sayılı yazısında ‘Nihai ÇED Raporu'nda hacimsel olarak belirtilen 2.909.323 metreküp, atık depolama kapasitelerinin aşılmaması, ÇED taahhütlerine ve mer'i mevzuat hükümlerine uygun olarak faaliyet gösterilmesi, stabilite ve duraylılık analizlerinin de yapılarak depolama sahasında kayma vs. sorun ortaya çıkmayacak mahiyette depolama yapılması kaydıyla, depolama sahasına alınacak atık miktarlarında kütlesel artış yapılabileceği’ belirtilmiştir.
Mevcut düzenli depolama faaliyeti için 227690534.0.1 numaralı Çevre İzin ve Lisans Belgesi bulunmaktadır. Mevcut kapatılan Lot-1 alanı 9,91 hektar ve mevcut düzenli depolama faaliyetinin devam ettiği Lot-2 alanı 16,10 hektardır. Mevcut düzenli depolama ÇED alanı 9,91 + 16,10 = 26,01 hektardır. Proje kapsamında düzenli depolama faaliyeti kapasite artışı kapsamında 32,68 hektarlık alana izin talep edilmektedir. Kapasite artışı sonrası düzenli depolama için ÇED alanı 26,01 + 32,68 = 58,69 hektar olacaktır.
Sahada maden üretimi tamamlanmak üzere olan Lot-3 alanı düzenli depolama alanı olarak oluşturulacaktır. Lot-3 alanı oluşturulduktan sonra Lot 2 ve Lot-3 alanına birlikte atık dolumu gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. 58,69 hektar kapasite artışı sonrası düzenli depolama ÇED alanı içerisinde Birleştirilen Lot-2 ve Lot-3 alanı 38,17 ha olacaktır. Mevcut kapatılan Lot-1 alanı ile mevcut atık dolumu devam eden Lot-2 alanı arasındaki 2,34 hektar ara sedde alanı da birleştirilen Lot-2 ve Lot-3 alanı için kullanılması planlanmaktadır.
ULAŞIM İÇİN KULLANILACAK YOLLAR NE OLACAK?
Sağlık koruma bandı mesafesi ve depolama alanlarına ulaşım için kullanılacak yollar dikkate alınarak düzenli depolama ÇED alanı depolama alanlarında daha büyük belirlenmiştir.
Birleştirilen Lot-2 ve Lot-3 alanında mevcut 2.909.323 metreküp depolama hacminin 7 milyon 380 bin metreküp artırılarak 10 milyon 289 bin 323 metreküpe çıkarılması planlanmaktadır. Düzenli depolama için getirilecek soda üretimi arıtma çamuru (19 08 14) miktarı 2500 ton/gün ‘den 1250 ton/gün artırılarak 3750 ton/güne çıkarılması planlanmaktadır. Düzenli depolama için getirilecek kül atığı (10 01 02) miktarının ise 110 ton/gün olarak planlanmaktadır.
Planlanan proje kapsamında düzenli depolama alanına getirilecek toplam atık miktarı 3750 + 110 = 3860 ton/gün olacaktır. Mersin Soda Fabrikası kapasite artışı ÇED olumlu kararı kapsamında kapasite artışı çalışmaları devam etmektedir. Fabrikanın kapasite artışı tamamlandıktan sonraki durum dikkate alınarak düzenli depolama tesisi atık taşıma kapasitesi belirlenmiştir.
Proje kapsamında Lot-2 alanında atık dolumuna devam edilirken Lot-3 alanı şevleri oluşturulacak ve Lot-2 alanının sedde yükselmeleri gerçekleştirilecektir. Lot-2 sedde yükseltmesi ve Lot-3 alanının geçirimsizlik sistemi oluşturulduktan sonra Lot-2 alanı seviyesine kadar Lot-3 alanına atık dolumu yapılacak olup sonrasında her iki lot alanında nihai atık kotuna kadar atık dolumuna devam edilecektir. Proje kapsamında planlanan depolama tasarımı çizimleri ve kesitleri Ek-3.8 ‘de verilmiştir. Proje kapsamında planlanan depolama tasarımına ait 3 boyutlu görüntüler Ek-3.9 ‘da verilmiştir.
SAHA ORMAN ALANI
Çalışma süresi 10 ay/yıl, 28 gün/ay, 12 saat/gün olarak beyan edilmiştir. Düzenli depolama faaliyetinin maden işletme faaliyeti ile eş zamanlı gerçekleşmesinden dolayı çalışma süresi 12 ay/yıl, 30 gün/ay, 12 saat/gün olacaktır. Maden işletmesi için alınan 02.04.2018 tarih ve 5033 sayılı ÇED Olumlu kararında kapsamında sunulan ÇED Raporunda çalışma süresi 12 ay/yıl, 30 gün/ay, 20 saat/gün olarak beyan edilmiştir. Maden işletmesi çalışma sürelerinde herhangi bir değişiklik planlanmamaktadır.
Kapasite artışı sonrası 58,69 hektar üzenli depolama ÇED alanının 3 bin 650 metrekarelik kısmı hazineye ait kadastro harici alan olup geri kalanı orman alanıdır. 38,17 hektarlık birleştirilen Lot 2 ve Lot-3 alanının tamamı orman alanı içerisinde kalmaktadır.
Kapasite artışı sonrası düzenli depolama ÇED alanının yaklaşık 22 km güneybatısında Mersin İl merkezi ve yaklaşık 19 km güneydoğusunda Tarsus İlçe merkezi bulunmaktadır.
Kapasite artışı sonrası düzenli depolama ÇED alanının yaklaşık 2,4 km kuzeyinde Belen Mah. Merkezi, yaklaşık 2,5 km kuzeybatısında Pirömerli Mah. Merkezi, yaklaşık 1,9 km kuzeybatısında Kaklıktaşı Mah. Merkezi, yaklaşık 3,1 km batısında Tepetaşpınar Mahallesi Merkezi, yaklaşık 2,6 km güneybatısında Taşçılı Mah. Merkezi, yaklaşık 1,1 km güneydoğusunda Karadiken Mah. Merkezi ve yaklaşık 1,6 km kuzeydoğusunda Çakırlı Mah. Merkezi bulunmaktadır. Proje alanına en yakın konumdaki yerleşim yerlerini gösterir uydu görüntüsü aşağıdaki şekilde verilmiştir.
“47 KİŞİ İSTİHDAM EDİLEN İŞLETMEDE KAPASİTE ARTIŞI SONRASI ÇALIŞAN SAYISINDA DEĞİŞİKLİK PLANLANMAMAKTA”
Mevcut durumda maden işletmesi ve düzenli depolama faaliyeti kapsamında toplam 47 kişi çalışmaktadır. Planlanan proje kapsamında çalışan sayısında değişiklik planlanmamaktadır. Planlanan düzenli depolama kapasite artışı inşaat çalışmaları, mevcut durumda maden işletmesi ve düzenli depolama faaliyeti kapsamında çalışan personeller tarafından gerçekleştirileceğinden proje genelinde inşaat ve işletme aşamaları birlikte değerlendirilmiştir.
Faaliyetler için gerekli olan su mevcut şebekeden karşılanmaktadır.
Projenin sabit yatırım bedeli 404 milyon 274 bin 990 TL olarak hesaplanmıştır.
Düzenli depolama alanı olarak planlanan Lot-3 alanı için 17.07.2025 tarihli Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü ‘nün yazısında ‘… söz konusu Lot 3 no.lu Tehlikesiz Düzenli Atık Depolama Alanı projesinin gerçekleştirilmesinde Genel Müdürlüğümüzce herhangi bir sakınca olmadığına karar verilmiştir’ belirtilmektedir” ifadelerine yer verildi.