Mersin, İllerin Teknolojik Gelişmişlik Endeksi’nde Türkiye 43.’sı oldu! Düşük teknoloji tuzağına düşen Mersin, dijital altyapı sıralamasında ise 59’uncu oldu! araştırmacı yazar Abdullah Ayan, Mersin’e acilen ders çıkarma çağrısı yaptı.
Hediye Eroğlu
Türkiye’nin dünyaya açılan kapısı konumundaki Mersin’in teknolojik gelişimde ne kadar geri kaldığı Ankara Sanayi Odası tarafından hazırlanan “İllerin Teknolojik Gelişmişlik Endeksi” raporu ile gözler önüne serildi.
Ankara Sanayi Odası, Türkiye’de ilk kez hazırladığı ve geçen yıl ilki açıklanan İllerin Teknolojik Gelişmişlik Endeksi ASO-İLTEK’in 2025 yılı sonuçlarını açıkladı.
81 ilin 5 farklı alt endeks ve 37 değişkene göre değerlendirildiği ASO-İLTEK 2025 sonuçlarına göre Ankara ve İstanbul’u sırasıyla Eskişehir, Kocaeli, İzmir, Kayseri, Bursa ve Sakarya takip etti.
ASO-İLTEK 2025’in teması “Savunma Sanayii Teknolojileri” olarak belirlendi. Savunma sanayiinin, yarattığı teknoloji ekosistemiyle belirleyici olduğuna dikkat çekilerek, kalkınma politikalarının merkezinde yer alması gerektiği vurgulandı. Savunma sanayii teknolojilerinin sağlık, enerji gibi farklı sektörlerde kullanılarak, ulusal refahın artırılabileceği belirtildi.
Savunma sanayinde iddialı şehir olarak lanse edilen Mersin’in ise teknolojik gelişimde ne kadar geri kaldığı ASO-İLTEK ile bir kez daha görüldü. Mersin endekste 2023 yılında 43 ve 2024’de 46. sırada yer alırken, 2025 yılında 43. sırada yer aldı.
“MERSİN DÜŞÜK TEKNOLOJİ TUZAĞINA DÜŞTÜ”
Araştırmacı yazar Abdullah Ayan, Mersin’in; Adıyaman ve Iğdır’ın dahi gerisinde yer aldığına dikkat çekerek, “Kanatlandı, uçuyor teranelerine karşı illerin teknolojik gelişmişlik sıralamasında Mersin'in 43. Sırada yer alması, üzerinde oturup dersler çıkarmamız gereken vahim bir durumu da yansıtıyor. Mersin’in 43. sırada yer alması, kentin ekonomik büyüklüğü ile teknolojik üretim kapasitesi arasında ciddi bir makas açıldığını gösterir.
Mersin, GSYH Türkiye’nin ilk 10 ekonomisinden biri olmasına rağmen, teknoloji endeksinde bu kadar geride kalması ‘düşük teknoloji’ tuzağına düştüğünü gösteriyor.
Mersin ekonomisinin lokomotifi olan lojistik, tarım ve gıda sanayisi hala geleneksel yöntemlere bağımlı. Üretim ve faaliyetler yüksek teknolojiyi, otomasyonu değerlendiremiyor. Gaziantep, Konya veya Kayseri gibi iller, sanayilerini ‘orta-ileri teknoloji’ segmentine (makine, savunma sanayi bileşenleri vb.) taşırken; Mersin’in 43. sırada kalması, sanayisinin katma değeri düşük ürünlerde sıkıştığının en güçlü kanıtı.
Örneğin Mersin'in 43. Sırada yer aldığı bu sıralamada Gaziantep'in 9. Sırada yer alması yeterince düşündürücü değil mi?
Özetin özeti: Mersin, zengin bir ticaret şehri olmasına rağmen zayıf bir teknoloji şehri görüntüsü çiziyor. 43. sıra, şehrin sahip olduğu ekonomik gücü ‘bilgi ekonomisine’ tahvil edemediğini ve teknolojik dönüşüm yarışında Anadolu’daki pek çok ilin hayli gerisinde kaldığını acı bir şekilde ortaya koyan en önemli veri olarak karşımıza çıkıyor.
Teknolojik gelişim sıralamasında Mersin 43. sırada tuzağa yakalanmışken sanayi illeri koşuyor. Mersin, sahip olduğu ekonomik zenginliği; yüksek teknolojiye, Ar-Ge’ye ve nitelikli insan kaynağına dönüştürmek yerine; geleneksel modellerle para kazanmaya devam ettiği sürece, bu ‘düşük teknoloji tuzağı’ndan çıkamayacak. ASO Raporu, Mersin'in oturup üzerinde dersler çıkarması gereken bir stratejik aciliyet tablosudur. Tabii ders çıkarma derdi olan varsa...
İllerin teknolojik gelişim sıralamasında Türkiye 43.’sı konumuyla 'orta tuzak’tan çıkamayan Mersin dijital altyapı da ise 59. sıraya yuvarlanmış durumda.
Tüm umudunu betona bağlamış ve Türkiye genelinde inşaatın GSMH' dan aldığı pay yüzde 6'larda iken, yüzde 15,5 oranındaki inşaat balonuyla ülke şampiyonu olan bir kentin dijital alt yapıda 59. sırada ve teknolojik gelişim sıralamasında 43. sırada yer alması yeterince alarm zillerinin çalmasını gerektirmez mi?
Derhal kolları sıvayarak başlatılması gereken stratejinin son ve en kritik adımı, kentin yüksek gelirli ve sürdürülür bir ekonomiye dönüştürülmesi için yeni teknolojiler geliştirmektir.
Mersin bu alanda da, araştırma ve yenilikçilik kapasitesinde 43. sıradaki yeriyle geleceğe dair en küçük bir umut ışığı verememektedir.
Mersin dinamikleri yaklaşan büyük tehlikenin farkında mı? Teknolojik gelişmişlik sıralamasında 81 il arasındaki 43.’lıkla orta tuzağa hapsolmuş Mersin’in temel sorunu kaynak değil, vizyon eksikliğidir. Mersin' de birden çok üniversite var ama sanayi de dahil her anlamda kentle bağlar kopuk. Genç nüfus var ama yönlendirme olmadığı için nitelikli genç nüfus mersin dışına kaçıyor. Ticaret var ama teknolojiye evrilme iradesi yok.
Kenti geliştirip her anlamda ayağa kaldırıp faz atlatmasını sağlayacak ana konteyner limanı fırsatı dinamiklerin el birliğiyle kaçırıldı. Liman işletmecisinin gücü Mersin dinamiklerini alt etmeyi başardı. Daha da acısı; Mersin, elindekini büyütmek yerine elindekini tüketen bir şehir haline gelme riskiyle karşı karşıya.
Türkiye’nin tüm illerinin GSMH payında betonun (inşaatın) payı yüzde 5-6 seviyesinde iken Mersin' de oran yüzde 15' lerde ve bu balonun patlama riski hayli yüksek” diye konuştu.